Πόνος σε αυχένα και ώμους: αιτίες, πρόληψη, φροντίδα

Υπάρχει άρρηκτη σχέση μεταξύ σώματος και νου, τα υψηλά επίπεδα άγχους που βιώνουμε, έχουν σοβαρή επίπτωση στη σωματική μας υγεία. Καταπιεσμένα συναισθήματα εγκλωβίζονται βαθιά στο σώμα μας χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε. Μπορούμε να ζούμε χρόνια σε πλήρη άγνοια, χωρίς να συνειδητοποιούμε πως τα συναισθήματά μας σωματοποιούνται και είναι υπεύθυνα για μια πληθώρα ασθενειών και μυοσκελετικών πόνων. Το σώμα μας είναι ένα όργανο καταγραφής των σκέψεων και των συναισθημάτων μας, της απογοήτευσης, της χαράς, της λύπης, της ηρεμίας, του φόβου, του θρήνου.  Όλα αφήνουν ένα μικρό ή μεγαλύτερο σημάδι.  Το σώμα μας δεν ξεχνά.

Στην αρχή κάθε πρακτικής, ρωτώ τους μαθητές μου πως αισθάνονται το σώμα τους και ο πόνος σε ώμους και αυχένα είναι αυτό που πιο συχνά τους ταλαιπωρεί. Η πηγή του πόνου αυτού μπορεί να βρίσκεται σε μία κατασκευαστική ανισορροπία, στον τρόπο που κοιμόμαστε, στη στάση του σώματος μας κατά την εργασία, στα βάρη που σηκώνουμε – ψώνια, μικρά παιδιά, τσάντες χειρός κ.α. – . Όμως, μπορούμε να αναζητήσουμε  αιτίες του πόνου και σε συναισθηματικό και ενεργειακό επίπεδο.

Ο χρόνιος πόνος σε αυχένα και ώμους, νοητικά, σχετίζεται με τα «βάρη που σηκώνουμε στους ώμους μας», ειδικά όσο μεγαλώνουμε και οι ευθύνες αυξάνονται, είτε αυτό έχει να κάνει με επαγγελματικές υποχρεώσεις, είτε με την προσωπική μας ζωή. Η ανάληψη πολλαπλών ρόλων και η αδυναμία να προσφέρουμε στον εαυτό μας τη φροντίδα που χρειάζεται, ενισχύει την πιθανότητα να βιώσουμε δυσκαμψία και πόνο στην περιοχή του αυχένα και των ώμων. Επίσης ο φόβος και η αγωνία μας μπορούν να σωματοποιηθούν ως ένταση-σύσπαση στην περιοχή των ώμων, καθώς ο λαιμός αποτελεί μια ευάλωτη περιοχή που θέλουμε αντανακλαστικά να προστατεύσουμε.

Σε ενεργειακό επίπεδο, η ένταση στην περιοχή αυχένα-ώμων, συνδέεται συχνά με το πέμπτο chakra, στην περιοχή του λαιμού. Η περιοχή αυτή είναι η γέφυρα που συνδέει το νου και την καρδιά, όταν ο χώρος είναι ελεύθερος από εμπόδια μπορούμε να επικοινωνήσουμε τα όρια και τις επιθυμίες μας, τις ιδέες και τις ανάγκες μας. Δυσλειτουργία αυτού, συνδέεται με προβλήματα στην επικοινωνία, καταπίεση της δημιουργικής σου έκφρασης, αρνητικό λόγο προς τον εαυτό, αδυναμία έκφρασης της αλήθειας σου.

Πρακτικές πρόληψης και φροντίδας:

  1. Η πρακτική της yoga μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητική στην απελευθέρωση εντάσεων στην περιοχή, αρκεί ο δάσκαλος να είναι επαρκώς καταρτισμένος στο θέμα. Δοκίμασε θεραπευτικές πρακτικές yoga, restorative yoga αλλά και yoga nidra. Απόφυγε στηρίξεις στα χέρια και ανεστραμμένες θέσεις, ειδικά την εποχή της κρίσης και προτίμησε μια ήπια προσέγγιση που θα σε βοηθήσει να αλλάξεις τα συνήθη μοτίβα στάσης και κίνησης που εντείνουν το πρόβλημα.
  2. Δοκίμασε το βράδυ πριν τον ύπνο να μαλάξεις ήπια την περιοχή με ένα έλαιο π.χ. αμυγδαλέλαιο (μπορείς να προσθέσεις σε αυτό, λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα, χαμομήλι και ginger, κουρκουμά για τις κατευναστικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους αντίστοιχα). Το άγγιγμα, η προσεκτική πίεση και η ιδιότητες των ελαίων μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση και απελευθέρωση από περιττή ένταση.
  3. Φρόντισε να κάνεις συχνά διαλείμματα, αν δουλεύεις μπροστά στον υπολογιστή, αλλά και να διορθώνεις τακτικά τη στάση του σώματός σου.
  4. Κράτα την περιοχή ζεστή φορώντας ένα κασκόλ ή ένα φουλάρι για να αποφύγεις την ευθεία έκθεση του αυχένα σε κρύο αέρα.
  5. Απόφυγε να στηρίζεις με τον ώμο σου το τηλέφωνο κοντά στο αυτί σου.
  6. Φρόντισε η διατροφή σου να είναι πλούσια σε αντιφλεγμονώδεις τροφές όπως πράσινα φυλλώδη λαχανικά, φράουλες, κεράσια και εσπεριδοειδή, αμύγδαλα και καρύδια, ελαιόλαδο.
  7. Τραγούδησε με την καρδιά σου!
  8. Ανάλαβε τις υποχρεώσεις που σου αντιστοιχούν και προσπάθησε να αναθέσεις στα μέλη της οικογένειας σου, τις υποχρεώσεις που τους αντιστοιχούν.
  9. Υπενθύμιζε στον εαυτό σου να χαλαρώνει. Να μαλακώνεις συνειδητά την περιοχή, να αναπνέεις ήρεμα.
  10. Αναζήτησε μια μακροχρόνια πρακτική αντιμετώπισης του άγχους που συχνά είναι η πηγή των προβλημάτων.

Σε κάθε περίπτωση η πρόληψη είναι πιο εύκολη από τη θεραπεία, οπότε να σε ακούς, να σε προσέχεις και να ζητάς βοήθεια όταν χρειάζεσαι.

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/foods-that-fight-inflammation

https://www.yogajournal.com/yoga-101/chakratuneup2015-intro-visuddha/

https://www.healthline.com/health/essential-oils-for-inflammation

Ανοιξη – νέα εποχή, νέες συνήθειες

Μύρισε η άνοιξη και πόσο ανάγκη το έχουμε το φως και την ανοιχτωσιά της. Η άνοιξη είναι εποχή αναγέννησης, οι σπόροι φυτρώνουν, τα λουλούδια ανθίζουν, πετάμε από πάνω μας το βάρος του χειμώνα και νιώθουμε πιο έντονα την ανάγκη για μια νέα καθαρή αρχή, να νιώσουμε το σώμα μας ελαφρύ και να απαλλαγούμε από όσα δεν είναι για μας ωφέλιμα. Είναι μια θαυμάσια ευκαιρία, να δημιουργήσουμε νέες συνήθειες και να εναρμονιστούμε με την φύση και τις αλλαγές που φέρει η εποχή.

  • Η άνοιξη είναι μια εξαιρετική εποχή για αποτοξίνωση. Μη σε τρομάζει η λέξη, δεν χρειάζεται απαραίτητα κάτι πολύ δραστικό, δοκίμασε ίσως μια μέρα κάθε εβδομάδα να τρως λαχανικά, φρούτα, χυμούς, αφεψήματα βοτάνων και μπόλικο νερό ή επίλεξε μονοφαγική διατροφή για 1-3 μέρες (με κάποιο φρούτο εποχής ίσως).
  • Σύμφωνα με την Ayurveda οι πιο ωφέλιμες γεύσεις για την εποχή είναι τα πικάντικα, πικρά και στυφά, αυτό σημαίνει όλα τα πράσινα λαχανικά και φρούτα της εποχής, αυγά, ελαφριά δημητριακά, σκόρδο, κρεμμύδι, τζίντζερ, πιπέρι, τσίλι, μέλι και βότανα. Μαγειρεύουμε ελαφριά, επιλέγουμε τροφές που είναι εύπεπτες και αποφεύγουμε πολλά λιπαρά και γαλακτοκομικά για να εξισορροπήσουμε την βαριά ποιότητα του kapha dosha που υπερτερεί σε αυτή την πρώτη φάση της άνοιξης (όταν η θερμοκρασία ανέβει αρκετά, συνήθως μετά τα μέσα Μαΐου, περνάμε σταδιακά στην επιρροή του Pitta Dosha που θα διαρκέσει όλο το καλοκαίρι).
  • Πρόσθεσε ένα τσάι με τζίντζερ, μαύρο πιπέρι και κανέλα μετά το φαγητό για την ενίσχυση της πεπτικής φλόγας.
  • Δοκίμασε να ξυπνήσεις το πρωί κοντά στην αυγή, για να απολαύσεις την ησυχία και την λεπτή και ελαφριά ποιότητα της ώρας. Φτιάξε ένα τσάι, απόλαυσε την ηρεμία του σπιτιού σου και οργάνωσε τη μέρα σου, πριν ξυπνήσει οποιοσδήποτε άλλος.
  •  Πλύνε τα δόντια σου και καθάρισε τη γλώσσα σου με ένα κουτάλι ή το ειδικό εργαλείο, για να απομακρύνεις τις τοξίνες που συσσωρεύτηκαν στη διάρκεια της νύχτας.
  •  Ίσως να δοκιμάσεις μια πρωινή πρακτική asana, pranayama (kapalbhati και bhastrika είναι ιδανικές για την εποχή), διαλογισμό (όχι απαραίτητα όλα μαζί, μπορεί και ένα μόνο από τα παραπάνω). Αν χρειάζεσαι ιδέες, έλα να κάνουμε πρακτική μαζί την ερχόμενη εβδομάδα που θα είναι αφιερωμένη στην άνοιξη, την αποτοξίνωση και την αναζωογόνηση.
  • Δοκίμασε λίγα λεπτά στεγνού μασάζ με ένα φυσικό σφουγγάρι για την απολέπιση του δέρματος ή αν προτιμάς χρησιμοποίησε ένα έλαιο θα βοηθήσει στην κυκλοφορία της λέμφου και στην  απομάκρυνση μη ωφέλιμων στοιχείων από το σώμα. Σύμφωνα με την Ayurveda κατάλληλο λάδι μασάζ για τον τύπο Vata (ξηρό δέρμα) είναι το αμυγδαλέλαιο και το σησαμέλαιο, για τον τύπο Pitta (ευαίσθητο δέρμα) το λάδι jojoba είναι μια καλή επιλογή και για τον τύπο kapha (λιπαρό δέρμα) το σταφυλέλαιο, jojoba, το λάδι καρύδας αλλά και το αμυγδαλέλαιο που είναι κατάλληλο σχεδόν για όλους του τύπους δέρματος.
  • Ένας περίπατος στη φύση είναι πιο απαραίτητος από ποτέ, στην covid εποχή. Μια βόλτα στο πιο κοντινό πάρκο, άλσος ή παραλία μπορεί να είναι αρκετή για να αλλάξει τη βαριά σου διάθεση.
  • Δοκίμασε να ελαφρύνεις το χώρο σου, να απαλλαγείς από την ακαταστασία και όσα πράγματα  είτε δε σου είναι χρήσιμα, είτε δε σου προσφέρουν χαρά. Σίγουρα αυτό θα σε βοηθήσει να αναπνεύσεις λίγο καλύτερα αλλά και να συγκεντρωθείς σε αυτά που έχουν μεγαλύτερη σημασία για σένα –  messy home equals messy mind -.
  • Αν σε ταλαιπωρούν ανοιξιάτικες αλλεργίες, προσπάθησε να εξοικειωθείς με το neti pot και τις ρινικές πλύσεις με αλατόνερο κάθε μέρα, για απελευθέρωση της αναπνοής.
  • Η ρουτίνα είναι σίγουρα ωφέλιμη μα η άνοιξη είναι κατάλληλη εποχή για πειραματισμούς και παιχνίδι, ίσως ένα νέο χόμπι, συναντήσεις  με τους φίλους που έχεις στερηθεί σε μία ωραία βόλτα (τώρα που ο καιρός είναι σύμμαχος), καινούριες γεύσεις, περισσότερο σεξ, νέες μουσικές, οργάνωση των διακοπών, όνειρα και σχέδια για την μετα-covid περίοδο.

Δεν ζούμε εύκολες μέρες, μαζί με τη γενικότερη δυσθυμία υπάρχει για πολλούς και η εαρινή κόπωση. Προσέγγισε τα παραπάνω με περιέργεια και παιχνιδιάρικη διάθεση και όχι σαν μια λίστα νέων υποχρεώσεων. Μία αλλαγή τη μέρα, μία μόνο νέα καλή συνήθεια,  μπορεί να είναι υπέραρκετη για να λάμψει ο καλύτερός σου εαυτός, αυτή την άνοιξη.

Ανθισμένη ροδακινιά στην ταράτσα μας

Dots of happiness

Ήταν νομίζω πριν 10 χρόνια που με τον Αλέξανδρο αρχίσαμε να παρακολουθούμε σεμινάρια και να διαβάζουμε σε σχέση με την αυτάρκεια. Φυσική αλλά και αειφόρος καλλιέργεια, μεταποίηση τροφίμων, παρασκευή σαπουνιού και κηραλοιφών και διάφορα άλλα πολύ όμορφα και εξαιρετικά ενδιαφέροντα, που μας έκαναν να νιώθουμε πως έχουμε στα χέρια μας εργαλεία για να ζήσουμε κάποια στιγμή, με μεγαλύτερη αυτάρκεια κοντά στη φύση.

Η παρασκευή σαπουνιού ήταν και εξακολουθεί να είναι μεγάλη απόλαυση, η ανάμειξη των αιθέριων ελαίων, η μυρωδιά του σαπουνιού που στεγνώνει, η αίσθηση ότι το δέρμα σου έρχεται σε επαφή με κάτι τόσο αγνό, αλλά και το γεγονός ότι δεν μολύνουμε το περιβάλλον με επιπλέον πλαστικό, μου δίνουν μεγάλη χαρά. Η τελευταία μου παρτίδα με βιολογικό ελαιόλαδο, βούτυρο κακάο, λάδι καρύδας, καυστική σόδα και αιθέρια έλαια πορτοκάλιου, λεβάντας και υλάνγκ-υλάνγκ.

Το φανταστικό καλούπι, το έφτιαξε ο αγαπημένος μου κουμπάρος.

Οι φωτογραφίες από το περασμένο σαββατοκύριακο;-)

Yoga στην εποχή του instagram

Μιλούσα τις προάλλες με μια πολύ αγαπημένη μαθήτριά μου και απόφοιτη εκπαιδευτικού 200 ωρών, η οποία αμφισβητούσε την αξία της ως ασκούμενη και ακόμα περισσότερο ως δασκάλα, καθώς η πρακτική της, παρ’όλο που ήταν σχεδόν καθημερινή, δεν της παρείχε φυσική ευχέρεια σε δύσκολες asana σαν αυτές που βλέπει σε φωτογραφίες στο instagram. Η αλήθεια είναι πως κι εγώ εντυπωσιάζομαι από τις φωτογραφίες αυτές, τα σχήματα που φτιάχνουν τα σμιλεμένα σώματα, μοιάζουν με έργα τέχνης, και κάθε επόμενη φωτογραφία που κοιτάς μοιάζει να ανταγωνίζεται στην περιπλοκότητα και την επιδεξιότητα, την προηγούμενη.

Η αλήθεια είναι όμως, πως κανείς δεν μπορεί να ζήσει για καιρό με αυτές τις ανταγωνιστικές επιταγές χωρίς να νιώσει εξάντληση, σύγχυση,  και απογοήτευση. Η συνεχής σύγκριση και αυτοκριτική και το κυνήγι των εξωτερικών προτύπων επιτυχίας είναι σίγουρο πως θα μας στερήσει από την αγνή χαρά που βιώσαμε στην yoga όταν πρωτογνωρίσαμε την πρακτική. Η χαρά που νιώθαμε κάθε φορά που μυρίζαμε την αίθουσα, ξεδιπλώναμε το στρωματάκι μας, διαλέγαμε προσεκτικά τη θέση μας, και έπειτα η πρακτική… κάθε αναπνοή και μια ανακάλυψη.

Χρειάζεται να κινηθούμε βαθύτερα, μακριά από τέλειες εικόνες και μη ρεαλιστικές προσδοκίες, καθώς στην πραγματικότητα η πρακτική της yoga απέχει πολύ από τον ανταγωνισμό για την πιο δύσκολη, πιο πολύπλοκη asana. Παρ’όλο που στο επίκεντρο της asana είναι το φυσικό σώμα, η asana αποτελει ένα εργαλείο αυτογνωσίας και πνευματικής αναζήτησης. Η asana αποτελεί μια πρόσκληση να είμαστε μέσα στο σώμα μέσω της βιωματικής εμπειρίας, των αισθήσεων και της παρατήρησης.

Κρυμμένη πίσω από κάθε σχήμα, κάθε οδηγία ευθυγράμμισης, κάθε μέτρημα αναπνοής, είναι μία προτροπή για προσοχή: πρώτα στο σχήμα, έπειτα στην επιρροή στο σώμα, στην αναπνοή, στην επιρροή στο νου και τέλος στο κομμάτι μας που παρατηρεί όλα τα προηγούμενα. Η ευθυγράμμιση στη yoga δεν είναι μια εξαντλητική λίστα λεπτομερειών προς την αναζήτηση της τελειότητας αλλά ένα κάλεσμα να στρέψουμε την προσοχή μας στο ποιοι είμαστε σε ολοένα και βαθύτερα επίπεδα της ύπαρξής μας. Τα σχήματα δεν είναι εκεί για να τροφοδοτούν αυτοκριτική ή ματαιοδοξία. Δεν χρειάζεται να είμαστε λεπτοί, δυνατοί ή να μοιάζουμε με μοντέλο περιοδικού για να μπορούμε να εστιάσουμε την προσοχή μας στην στάση, τη δράση της και την επιρροή που έχει στη συνειδητότητά μας. Δεν χρειάζεται να μπορούμε να μπούμε στην θέση του «σκορπιού» ή να στεκόμαστε για ώρα στο κατακόρυφο,  για να στρέψουμε την προσοχή μας εσωτερικά, προς την πηγή, προς το αέναα αμετάβλητο. Δεν χρειάζεται να είσαι τίποτε άλλο, πέρα από σένα για να ζήσεις τη yoga.

“An intelligent Trikonasana is the sign of an advanced student. Not whether you hold your ankles in Urdhva Dhanurasana. You could just have a place in your back that bends that way. Go to the Cirque Du Soleil, there’s lots of those guys in there! But to do Trikonasana well… where the legs are working, the pelvis is in its proper position, the chest is properly open, the spine is properly lengthened, the mind is quiet, the breathe is smooth, the gaze is relaxed, you can hold the pose for 25 breaths and come out feeling completely released… THAT’S an advanced student!”

Maty Ezraty

#yogaeveryday: ναι, αλλά πώς;

Το hashtag #yogaeveryday έχει σίγουρα κερδίσει την προσοχή στα social media και όχι άδικα. Τα οφέλη της καθημερινής πρακτικής της yoga είναι πραγματικά πολλά, αλλά μεταξύ δουλειάς, οικογένειας, κοινωνικής ζωής είναι δυνατόν να έχουμε μια βιώσιμη καθημερινή πρακτική; Σίγουρα ναι! Χρειάζεται όμως να είμαστε δημιουργικοί και να επεκτείνουμε την αντίληψή μας για την πρακτική με τρόπους που ίσως δεν έχουμε συνηθίσει.

Asana

Η πρακτική των asana αποτελεί τον πιο διαδεδομένο τρόπο πρακτικής της yoga. Αντιμετώπισε την πρακτική σου σαν ένα σύντροφο ζωής και όχι μια περιστασιακή σχέση, δούλεψε με υπομονή, επιμονή και σεβασμό και μην αφεθείς στο κυνήγι της πιο δύσκολης, πιο εντυπωσιακής asana, χάνοντας την ουσία της διαδρομής. Είναι χρήσιμο να αποκτήσεις βαθιά κατανόηση της ευθυγράμμισης και των λειτουργιών του σώματος, να χρησιμοποιείς τα βοηθήματα όταν τα χρειάζεσαι και να εξασκείσαι για όσο χρόνο αισθάνεσαι ότι ταιριάζει στην καθημερινότητά σου. Ακόμα και πέντε asana στην καρέκλα του γραφείου σου με συνειδητή αναπνοή και επίγνωση, ακολουθουμενες από λίγα λεπτά ξεκούρασης και ησυχίας μπορεί να είναι μια χαρά για πρακτική της ημέρας. Μη θέτεις ανέφικτους στόχους που μόνο απογοήτευση θα φέρουν και θα κλονίσουν την πίστη σου στην πρακτική. Ξεκίνα με μικρά και σταθερά βήματα.

Restorative yoga

H Restorative yoga είναι κατάλληλη τόσο για αρχάριους όσο και για ασκούμενους όλων των επιπέδων. Εξ’ορισμού η restorative yoga είναι μια πρακτική στην οποία μένουμε στην κάθε θέση περισσότερο χρόνο, χρησιμοποιώντας βοηθήματα όπως blocks, κουβέρτες, ιμάντες και bolsters. Παρ’όλο που και εδώ επίκεντρο μοιάζει η asana, η restorative yoga είναι μια πρακτική βαθιάς χαλαρωσης και φροντίδας τόσο του σώματος όσο και του νου και το μόνο που απαιτείται από τον ασκούμενο είναι η διατήρηση της επίγνωσης στην αναπνοή και η παρατήρηση των σκέψεων και συναισθημάτων που αναδύονται.

Pranayama

Μην ξεχνάς της σημασία της αναπνοής στην πρακτική. Αναπνέουμε όλη μέρα αλλά αναπνέουμε σωστά; Βάλε την pranayama (τεχνικες ελέγχου της αναπνοής με στόχο τη διεύρυνση της ζωτικής ενέργειας – prana) στην καθημερινή σου πρακτική, μετά το πρωινό ξύπνημα, πριν ή μετά την πρακτική των asana, ή ίσως μια κατευναστική πρακτική πριν τον ύπνο. Ο έλεγχος της αναπνοής εχει άμεση επιρροή στην νοητική μας κατάσταση και στη διαχείριση της ενέργειας μας. Ζήτα καθοδήγηση από το δάσκαλό σου για το ποιες πρακτικές είναι καλύτερο να χρησιμοποιείς και πότε.

Διαλογισμός

Αν δεν έχεις βρεθεί ποτέ σε μία τάξη διαλογισμού, νομίζω είναι πραγματικά η ώρα να δοκιμάσεις. Ο τρόπος που ζουμε και το περιβάλλον μας το τόσο τοξικό, μας αναγκάζει συχνά να αντιδρούμε παρά να λειτουργούμε με επίγνωση, ο διαλογισμός πραγματικά μπορεί να αποτελέσει ένα εργαλείο το οποίο σε πρώτη ανάγνωση, θα έχει τεράστια οφέλη στην καθημερινότητά σου καθώς θα σε βοηθήσει να διαχειριστείς το αγχος και να λειτουργείς με μεγαλύτερη νηφαλιότητα και ψυχραιμία. Μέσω του διαλογισμού ο ασκούμενος, διευρύνει την συνειδητότητά του και έρχεται σε επαφή με την πραγματική του φύση. Μια απλή τεχνική είναι να καθήσεις σε μία άνετη θέση, με τη σπονδυλική σου στήλη μακριά και κάθετη στη γη και να ακολουθείς με την επίγνωσή σου την κίνηση της αναπνοής. Βέβαια, η καθοδήγηση ενός έμπειρου δασκάλου είναι πολύτιμη για κάτι τόσο ιδιαίτερο όπως ο διαλογισμός.

Yoga Nidra

Yoga nidra ή αλλιώς ο γιογκικός ύπνος είναι μια κατάσταση κατά την οποία το φυσικό σώμα είναι εντελώς χαλαρό και ο ασκούμενος αποκτά με μεθοδικό τρόπο βαθιά επίγνωση της εσωτερικής του κατάστασης ακολουθώντας λεκτικές οδηγίες από το δάσκαλο. Κατα τη διάρκεια της πρακτικής, συμβαίνει απόσυρση των αισθήσεων (pratyahara) από τα εξωτερικά ερεθίσματα και εσωτερίκευση της προσοχής. Τα οφέλη της πρακτικής αυτής πολλά και διαφορετικά: βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, βελτίωση της ικανότητας συγκέντρωσης και της μνήμης, βοηθά στη μείωση του χρόνιου πόνου και δρά θεραπευτικά σε νου και ψυχή με την προυπόθεση ότι ο καθοδηγητής έχει γνώση και εμπειρία της πρακτικής.

Μελέτη

Είμαστε πολύ τυχεροί σήμερα, καθώς υπάρχει μια πληθώρα διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετική με τη Yoga. Μπορείς ανάλογα με το πεδίο του ενδιαφέροντός σου να διαλέξεις βιβλία που αφορούν στα ιερά κείμενα της yoga, στις θεραπευτικές ιδιότητες της πρακτικής, στην φυσική αλλά και ενεργειακή ανατομία, στη γιογκική διατροφή και ένα πλήθος άλλων τίτλων. Προσωπικά, απολαμβάνω να μελετώ συστηματικά για κάποιο διάστημα, μια συγκεκριμένη θεματική. Με τον τρόπο αυτό νιώθω ότι προσεγγίζω το θέμα πιο σφαιρικά και αφομοιώνω την πληροφορία καλύτερα.

Karma yoga

Σύμφωνα με τον Lord Krishna στην Bhagavad Gita, η Karma yoga είναι πνευματική πρακτική: η δράση με στόχο το όφελος των άλλων. Μέσω της karma yoga εξασκούμαστε στην καλοσύνη και τη συμπόνοια, χωρίς την προσδοκία ανταλλάγματος, βάζουμε στην άκρη τον εγωισμό και προσφέρουμε την υπηρεσία μας, κάνοντας το κόσμο μας ένα πιο όμορφο μέρος. Karma yoga είναι η yoga περα από τις όμορφες κινήσεις και τα εντυπωσιακά σχήματα του σώματος, η yoga πέρα από το στρωματάκι.

Μπορούμε λοιπον, να κάνουμε πρακτική yoga κάθε μέρα, αλλά είναι ιδιαίτερα απελευθερωτικό να ξεφύγουμε από την θεώρηση πως yoga=asana. Ακουσε τις φυσικές σου ανάγκες, διαμόρφωσε την πρακτική σου σύμφωνα με το πρόγραμμα σου και παίξε με τους συνδυασμούς που σου ταιριάζουν. Οι επιλογές πολλές, καθώς η συγκεκριμένη παράδοση είναι τόσο πλούσια. Διάλεξε κάτι από τα παραπάνω κάθε μέρα και δες την καθημερινότητά σου να μεταμορφώνεται και την ποιότητα της ζωής σου να βελτιώνεται. Θυμίσου, η πρακτική μας είναι καταφύγιο και αγάπη.

Αυτοφροντίδα: πολυτέλεια ή εργαλείο επιβίωσης;

Αυτοφροντίδα αποτελεί κάθε ενέργεια που φέρνει την υγεία και τις ανάγκες μας, ψηλά στη λίστα των προτεραιοτήτων μας. Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει δράσεις και πρακτικές που μειώνουν ή βοηθούν στη διαχείριση του άγχους, βοηθούν στην αύξηση της ενεργητικότητας και της χαράς και φέρνουν στο επίκεντρο τη συναισθηματική, νοητική και φυσική μας υγεία.  Δυστυχώς όμως η αυτοφροντίδα αντιμετωπίζεται συχνά ως πολυτέλεια και όχι ως ζωτική ανάγκη, έχουμε μάθει να θέτουμε τις ανάγκες των άλλων προ των δικών μας και οι πράξεις αγάπης και φροντίδας για τον εαυτό, συνοδεύονται συχνά από το συναίσθημα της ενοχής.

Για χρόνια οι άνθρωποι και ειδικά οι γυναίκες, μιλούν για την αυτοφροντίδα και το πόσο σημαντική είναι, ώστε να έχουμε το κουράγιο και τα αποθέματα δύναμης να είμαστε καλοί γονείς,  δοτικοί σύντροφοι, αποδοτικοί υπάλληλοι…«Δεν μπορείς να προσφέρεις από ένα άδειο δοχείο». Σε μια πρώτη ανάγνωση, η θέση αυτή έχει βάση, από την άλλη, δεν μπορείς παρά να δεις ότι η ρητορική αυτή θέτει ξανά στο επίκεντρο, τις ανάγκες των άλλων: «Φροντίζω τον εαυτό μου για να μπορώ να είμαι εκεί για σένα».

Η φροντίδα των άλλων δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για να έχουμε πρόσβαση  στο προνόμιο της αυτοφροντίδας. Για την ακρίβεια η αυτοφροντίδα δεν είναι προνόμιο αλλά δικαίωμα, ή πιο ορθά αναγκαιότητα. Το να πιστεύεις οτιδήποτε άλλο, σε θέτει έρμαιο συναισθημάτων ντροπής και ενοχής. Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, δεν είναι πολυτέλεια αλλά μια πράξη επιβίωσης. Είναι υπέροχο και να αγαπάς και να προσέχεις τους ανθρώπους σου, αλλά είναι απαραίτητο να ΣΕ προσέχεις .

I have come to believe that caring for myself is not self-indulgent. Caring for myself is an act of survival.

Audre Lorde

Η θεώρηση ότι αυτοφροντίδα είναι ένα αφρόλουτρο, ένα χαλαρωτικό μασάζ ή 10 λεπτά διαλογισμού, είναι λίγο επιφανειακή, στην πραγματικότητα, αφορά στη φροντίδα της υγείας μας ολιστικά και σε όλες τις δράσεις τις απαραίτητες για να επιβιώσουμε στον κόσμο τούτο. Βάζω τις ανάγκες μου σε προτεραιότητα, σημαίνει τρέφομαι σωστά, διατηρώ ένα σταθερό πρόγραμμα άσκησης, κοιμάμαι καλά και ξεκουράζομαι όταν το έχω ανάγκη, ενυδατώνω σωστά τον οργανισμό μου, είμαι συνεπής στα ετήσια ιατρικά μου ραντεβού. Ταυτόχρονα, φροντίζω τη συναισθηματική μου υγεία και ακολουθώ μια στρατηγική διαχείρισης του άγχους που μπορεί να περιλαμβάνει πληθώρα πραγμάτων – ένα ραντεβού με την αγαπημένη μου φίλη, μια πρακτική γιόγκα, μια βόλτα στο βουνό, ένα βελονισμό, ένα αρωματικό τσάι ακούγοντας την αγαπημένη μου μουσική, ή ακόμα μια συνάντηση με τον ψυχοθεραπευτή μου.

Η διατήρηση της υγείας και της ευεξίας, απαιτεί όμως συνέπεια, υπομονή και επιμονή. Δε χρειάζεται να διαπραγματεύεσαι συνέχεια με τον εαυτό σου, να βρίσκεις δικαιολογίες, να κρύβεσαι πίσω από το πιεσμένο σου πρόγραμμα και την κακή ψυχολογία σου, απλώς καν’ το. Αν πραγματικά σε αγαπάς, μην αναβάλλεις άλλο. Αν δε σε αγαπάς αρκετά, ξεκίνα να σε φροντίζεις και θα ανακαλύψεις σύντομα, πόσο υπέροχος είσαι.

Η αυτοφροντίδα δεν είναι απλώς μια τυχαία καλή πράξη προς τον εαυτό, είναι ένα αδιαπραγμάτευτο εργαλείο στη  διαχείριση της υγείας μας συνολικά.

Photo by Artem Podrez on Pexels.com

Dots of happiness

Flowers are the music of the ground, from earth’s lips spoken without a sound.

Edwin Curran

Με τη χαρά περιμένω και παρατηρώ την ανθοφορία τους κάθε χρόνο. Τι ομορφιά! Να μου θυμίζουν πως ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω από τον άνθρωπο,  η γη συνεχίζει να γυρίζει, η άνοιξη είναι ξανά εδώ, οι μέρες μεγαλώνουν, ο αέρας τώρα, πιο ζεστός. Κρυμμένοι στις μικρές σπηλιές μας, την έχουμε ανάγκη αυτή την ομορφιά, να γεμίσει ο οριζοντας με φως και χρώμα.

Εμμηνόπαυση, μια ολιστική προσέγγιση

Η εμμηνόπαυση αναφέρεται συχνά ως «Η χρυσή εποχή» της γυναικείας φύσης, η εποχή της συναισθηματικής ασφάλειας, της αυτοπεποίθησης και σημαντικότερο απ’ όλα της απενεχοποίησης. Λειτουργεί όμως για όλες τις γυναίκες έτσι; Σίγουρα, όχι. Μικρές αλλαγές στη ρουτίνα και στη διατροφή μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα της ζωής μας την εποχή αυτή.

Σύμφωνα με την Ayurveda, την επιστήμη της ζωής, η εμμηνόπαυση είναι η μετάβαση στην εποχή του Vata Dosha. Αυτό μπορεί να σημαίνει α. αποδυνάμωση της πεπτικής φλόγας “Agni”, και κατά συνέπεια δυσκολία στην πέψη και απορρόφηση θρεπτικών συστατικών ,  β. οστεοπόρωση, γ. ξηρασία του δέρματος και του κόλπου, δ. έλλειψη συγκέντρωσης και απώλεια μνήμης. Σίγουρα βέβαια, η διαταραχή της ορμονικής ισορροπίας που συμβαίνει στο διάστημα αυτό, μπορεί να εκδηλώνεται με ποικίλα συμπτώματα ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία, την τρέχουσα φυσική, συναισθηματική και νοητική μας κατάσταση.

Μικρές αλλαγές στη διατροφή μπορούν να έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα. Διατροφή πλούσια σε φυτοοιστρογόνα (τόφου, σόγια -βιολογική μη μεταλλαγμένη και με προσοχή για όσες πάσχουν από υποθυρεοειδισμό), ξηρούς καρπούς (αφού τους έχουμε μουλιάσει στο νερό), δημητριακά ολικής άλεσης, καλά λιπαρά και σκούρα πράσινα λαχανικά απαραίτητα για τη θρέψη και αποτοξίνωση του οργανισμού. Προτιμάμε το φαγητό μας ζεστό και αποφεύγουμε όσο το δυνατόν την ωμοφαγία, εμπλουτίζουμε και δίνουμε γεύση στα πιάτα μας, χρησιμοποιώντας μπαχαρικά που βοηθούν την πέψη όπως κύμινο, κόλιανδρος, κρόκος, κουρκουμάς και μάραθος. Σημαντική η κατανάλωση ψαριών πλούσιων σε Ω3 λιπαρά οξέα, η μείωση του κόκκινου κρέατος και η συχνή ενυδάτωση του σώματός μας με μπόλικο νερό. Τip: λίγο τριμμένο τζίντζερ με λεμόνι και λίγο αλάτι πριν και μετά το φαγητό βοηθά στην ενδυνάμωση της πεπτικής μας ικανότητας.

Μικρές καλές συνήθειες που μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας είναι η πρακτική της γιόγκα, με έμφαση στη γείωση, την ισορροπία, τη σταθερότητα, την ενδυνάμωση και την ενίσχυση της πεπτικής φλόγας. Όρθιες θέσεις και ισορροπίες, πρόσθιες κάμψεις του κορμού και στροφές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση της καθημερινής μας πρακτικής.  Tip: για τις εξάψεις που συχνά ταλαιπωρούν τις γυναίκες στη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, οι sitali  και  sitkari αναπνευστικές τεχνικές μπορούν να βοηθήσουν πολύ.

Τέλος, ας μην υποτιμάμε τις ευεργετικές ιδιότητες ενός καλού ύπνου, ας βρίσκουμε χρόνο για ξεκούραση και ησυχία στη διάρκεια της ημέρας, για ένα ζεστό μπάνιο και μασάζ με θρεπτικά έλαια.

Τιμάμε τη μετάβαση αυτή με τη χάρη και την κομψότητα που της αρμόζει. Συγχωρώ και αγαπώ τον εαυτό μου, πατάω γερά στα πόδια μου, απομακρύνω ενοχές, γίνομαι ξανά δημιουργική.

Χρήσιμα link

https://www.ayush.com/an-ayurvedic-perspective-on-menopause

https://mpoweredwomen.net/wellbeing/ayurveda-and-menopause-can-it-help/

https://www.banyanbotanicals.com/info/ayurvedic-living/living-ayurveda/health-guides/menopause-guide/

Η ομορφιά της σιωπής

Στη σιωπή έχουμε τη δυνατότητα να ακούσουμε τον εαυτό μας, τους άλλους, μέσω της σιωπής μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με τη θεϊκή μας υπόσταση. Είναι στη σιωπή που απαντήσεις, θεραπεία και δημιουργικότητα αποκαλύπτονται. Είναι η σιωπή που μας βοηθά να κατανοήσουμε ποιοι πραγματικά είμαστε και ποια η θέση μας στο τεράστιο παζλ της δημιουργίας. Η Μητέρα Τερέζα είχε πει «Κοίτα πως η φύση, τα δέντρα, τα λουλούδια μεγαλώνουν στη σιωπή… κοίτα τα αστέρια, το φεγγάρι και τον ήλιο πως ταξιδεύουν στη σιωπή. Χρειαζόμαστε ησυχία για να έρθουμε σε επαφή με την ψυχή».

Σήμερα περισσότερο από ποτέ έχουμε ανάγκη την ησυχία, καθώς από την ώρα που ξυπνάμε μέχρι την ώρα που θα κοιμηθούμε βομβαρδιζόμαστε με θόρυβο, οι ήχοι της πόλης, οι φωνές των ανθρώπων, οι ήχοι από τις συσκευές. Αλλά και εμείς επιθυμούμε συνεχώς να μιλάμε, με την ψευδαίσθηση ότι επικοινωνούμε. Έχουμε τόσο συνηθίσει να βρισκόμαστε υπό την επιρροή της φασαρίας που η σιωπή μας προκαλεί αμηχανία ή ακόμα χειρότερα ταυτίζεται με την απομόνωση, τη μοναξιά και την ανία.

Η σιωπή ενισχύει το Τejas, την εσωτερική μας ακτινοβολία, και στην παράδοση της Yoga αυτό σημαίνει όξυνση της αντιληπτικής μας ικανότητας, της ορθής διάκρισης, διεύρυνση της δημιουργικότητας και της εσωτερικής δύναμης. Ο δάσκαλός μου, μας συστήνει την εξής πρακτική: Να μιλάς μόνο όταν αυτό που έχεις να πεις 1) είναι αλήθεια, 2) είναι ευγενικό, 3) είναι ο κατάλληλος χρόνος να ειπωθεί και 4) είναι απαραίτητο να ειπωθεί.

Και ο εσωτερικός θόρυβος; Οι σκέψεις, οι αγωνίες, οι επιθυμίες, οι φόβοι, οι ελπίδες. Όποιος έχει δοκιμάσει να διαλογιστεί έστω και μια φορά, θα ανακαλύψει πως τη μεγαλύτερη φασαρία την κάνει ο νους, πως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η εσωτερική ησυχία και ειρήνη. Εδώ είναι η ουσία της πρακτικής της Yoga, στην ησυχία του νου, για αυτό και η asana, η pranayama, οι τεχνικές χαλάρωσης και διαλογισμού, για να προετοιμαστούμε σωματικά, ενεργειακά, νοητικά και πνευματικά, γι αυτή την άχρονη, αδιατάρακτη, βαθιά θεραπευτική σιωπή.

Άδραξε τις ευκαιρίες που σου δίνονται για ησυχία, ένας περίπατος στη φύση, λίγος χρόνος σιωπής μπροστά στο τζάκι, η ησυχία της αυγής, ένα όμορφο γεύμα, ένα ζεστό μπάνιο, η παρατήρηση των αστεριών και της σελήνης, ένας διαλογισμός.

 “External silence can be the doorway to inner silence.” Ram Dass

Photo by Rok Romih on Pexels.com