Πόνος σε αυχένα και ώμους: αιτίες, πρόληψη, φροντίδα

Υπάρχει άρρηκτη σχέση μεταξύ σώματος και νου, τα υψηλά επίπεδα άγχους που βιώνουμε, έχουν σοβαρή επίπτωση στη σωματική μας υγεία. Καταπιεσμένα συναισθήματα εγκλωβίζονται βαθιά στο σώμα μας χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε. Μπορούμε να ζούμε χρόνια σε πλήρη άγνοια, χωρίς να συνειδητοποιούμε πως τα συναισθήματά μας σωματοποιούνται και είναι υπεύθυνα για μια πληθώρα ασθενειών και μυοσκελετικών πόνων. Το σώμα μας είναι ένα όργανο καταγραφής των σκέψεων και των συναισθημάτων μας, της απογοήτευσης, της χαράς, της λύπης, της ηρεμίας, του φόβου, του θρήνου.  Όλα αφήνουν ένα μικρό ή μεγαλύτερο σημάδι.  Το σώμα μας δεν ξεχνά.

Στην αρχή κάθε πρακτικής, ρωτώ τους μαθητές μου πως αισθάνονται το σώμα τους και ο πόνος σε ώμους και αυχένα είναι αυτό που πιο συχνά τους ταλαιπωρεί. Η πηγή του πόνου αυτού μπορεί να βρίσκεται σε μία κατασκευαστική ανισορροπία, στον τρόπο που κοιμόμαστε, στη στάση του σώματος μας κατά την εργασία, στα βάρη που σηκώνουμε – ψώνια, μικρά παιδιά, τσάντες χειρός κ.α. – . Όμως, μπορούμε να αναζητήσουμε  αιτίες του πόνου και σε συναισθηματικό και ενεργειακό επίπεδο.

Ο χρόνιος πόνος σε αυχένα και ώμους, νοητικά, σχετίζεται με τα «βάρη που σηκώνουμε στους ώμους μας», ειδικά όσο μεγαλώνουμε και οι ευθύνες αυξάνονται, είτε αυτό έχει να κάνει με επαγγελματικές υποχρεώσεις, είτε με την προσωπική μας ζωή. Η ανάληψη πολλαπλών ρόλων και η αδυναμία να προσφέρουμε στον εαυτό μας τη φροντίδα που χρειάζεται, ενισχύει την πιθανότητα να βιώσουμε δυσκαμψία και πόνο στην περιοχή του αυχένα και των ώμων. Επίσης ο φόβος και η αγωνία μας μπορούν να σωματοποιηθούν ως ένταση-σύσπαση στην περιοχή των ώμων, καθώς ο λαιμός αποτελεί μια ευάλωτη περιοχή που θέλουμε αντανακλαστικά να προστατεύσουμε.

Σε ενεργειακό επίπεδο, η ένταση στην περιοχή αυχένα-ώμων, συνδέεται συχνά με το πέμπτο chakra, στην περιοχή του λαιμού. Η περιοχή αυτή είναι η γέφυρα που συνδέει το νου και την καρδιά, όταν ο χώρος είναι ελεύθερος από εμπόδια μπορούμε να επικοινωνήσουμε τα όρια και τις επιθυμίες μας, τις ιδέες και τις ανάγκες μας. Δυσλειτουργία αυτού, συνδέεται με προβλήματα στην επικοινωνία, καταπίεση της δημιουργικής σου έκφρασης, αρνητικό λόγο προς τον εαυτό, αδυναμία έκφρασης της αλήθειας σου.

Πρακτικές πρόληψης και φροντίδας:

  1. Η πρακτική της yoga μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητική στην απελευθέρωση εντάσεων στην περιοχή, αρκεί ο δάσκαλος να είναι επαρκώς καταρτισμένος στο θέμα. Δοκίμασε θεραπευτικές πρακτικές yoga, restorative yoga αλλά και yoga nidra. Απόφυγε στηρίξεις στα χέρια και ανεστραμμένες θέσεις, ειδικά την εποχή της κρίσης και προτίμησε μια ήπια προσέγγιση που θα σε βοηθήσει να αλλάξεις τα συνήθη μοτίβα στάσης και κίνησης που εντείνουν το πρόβλημα.
  2. Δοκίμασε το βράδυ πριν τον ύπνο να μαλάξεις ήπια την περιοχή με ένα έλαιο π.χ. αμυγδαλέλαιο (μπορείς να προσθέσεις σε αυτό, λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα, χαμομήλι και ginger, κουρκουμά για τις κατευναστικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους αντίστοιχα). Το άγγιγμα, η προσεκτική πίεση και η ιδιότητες των ελαίων μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση και απελευθέρωση από περιττή ένταση.
  3. Φρόντισε να κάνεις συχνά διαλείμματα, αν δουλεύεις μπροστά στον υπολογιστή, αλλά και να διορθώνεις τακτικά τη στάση του σώματός σου.
  4. Κράτα την περιοχή ζεστή φορώντας ένα κασκόλ ή ένα φουλάρι για να αποφύγεις την ευθεία έκθεση του αυχένα σε κρύο αέρα.
  5. Απόφυγε να στηρίζεις με τον ώμο σου το τηλέφωνο κοντά στο αυτί σου.
  6. Φρόντισε η διατροφή σου να είναι πλούσια σε αντιφλεγμονώδεις τροφές όπως πράσινα φυλλώδη λαχανικά, φράουλες, κεράσια και εσπεριδοειδή, αμύγδαλα και καρύδια, ελαιόλαδο.
  7. Τραγούδησε με την καρδιά σου!
  8. Ανάλαβε τις υποχρεώσεις που σου αντιστοιχούν και προσπάθησε να αναθέσεις στα μέλη της οικογένειας σου, τις υποχρεώσεις που τους αντιστοιχούν.
  9. Υπενθύμιζε στον εαυτό σου να χαλαρώνει. Να μαλακώνεις συνειδητά την περιοχή, να αναπνέεις ήρεμα.
  10. Αναζήτησε μια μακροχρόνια πρακτική αντιμετώπισης του άγχους που συχνά είναι η πηγή των προβλημάτων.

Σε κάθε περίπτωση η πρόληψη είναι πιο εύκολη από τη θεραπεία, οπότε να σε ακούς, να σε προσέχεις και να ζητάς βοήθεια όταν χρειάζεσαι.

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/foods-that-fight-inflammation

https://www.yogajournal.com/yoga-101/chakratuneup2015-intro-visuddha/

https://www.healthline.com/health/essential-oils-for-inflammation

Αυτοφροντίδα: πολυτέλεια ή εργαλείο επιβίωσης;

Αυτοφροντίδα αποτελεί κάθε ενέργεια που φέρνει την υγεία και τις ανάγκες μας, ψηλά στη λίστα των προτεραιοτήτων μας. Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει δράσεις και πρακτικές που μειώνουν ή βοηθούν στη διαχείριση του άγχους, βοηθούν στην αύξηση της ενεργητικότητας και της χαράς και φέρνουν στο επίκεντρο τη συναισθηματική, νοητική και φυσική μας υγεία.  Δυστυχώς όμως η αυτοφροντίδα αντιμετωπίζεται συχνά ως πολυτέλεια και όχι ως ζωτική ανάγκη, έχουμε μάθει να θέτουμε τις ανάγκες των άλλων προ των δικών μας και οι πράξεις αγάπης και φροντίδας για τον εαυτό, συνοδεύονται συχνά από το συναίσθημα της ενοχής.

Για χρόνια οι άνθρωποι και ειδικά οι γυναίκες, μιλούν για την αυτοφροντίδα και το πόσο σημαντική είναι, ώστε να έχουμε το κουράγιο και τα αποθέματα δύναμης να είμαστε καλοί γονείς,  δοτικοί σύντροφοι, αποδοτικοί υπάλληλοι…«Δεν μπορείς να προσφέρεις από ένα άδειο δοχείο». Σε μια πρώτη ανάγνωση, η θέση αυτή έχει βάση, από την άλλη, δεν μπορείς παρά να δεις ότι η ρητορική αυτή θέτει ξανά στο επίκεντρο, τις ανάγκες των άλλων: «Φροντίζω τον εαυτό μου για να μπορώ να είμαι εκεί για σένα».

Η φροντίδα των άλλων δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για να έχουμε πρόσβαση  στο προνόμιο της αυτοφροντίδας. Για την ακρίβεια η αυτοφροντίδα δεν είναι προνόμιο αλλά δικαίωμα, ή πιο ορθά αναγκαιότητα. Το να πιστεύεις οτιδήποτε άλλο, σε θέτει έρμαιο συναισθημάτων ντροπής και ενοχής. Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, δεν είναι πολυτέλεια αλλά μια πράξη επιβίωσης. Είναι υπέροχο και να αγαπάς και να προσέχεις τους ανθρώπους σου, αλλά είναι απαραίτητο να ΣΕ προσέχεις .

I have come to believe that caring for myself is not self-indulgent. Caring for myself is an act of survival.

Audre Lorde

Η θεώρηση ότι αυτοφροντίδα είναι ένα αφρόλουτρο, ένα χαλαρωτικό μασάζ ή 10 λεπτά διαλογισμού, είναι λίγο επιφανειακή, στην πραγματικότητα, αφορά στη φροντίδα της υγείας μας ολιστικά και σε όλες τις δράσεις τις απαραίτητες για να επιβιώσουμε στον κόσμο τούτο. Βάζω τις ανάγκες μου σε προτεραιότητα, σημαίνει τρέφομαι σωστά, διατηρώ ένα σταθερό πρόγραμμα άσκησης, κοιμάμαι καλά και ξεκουράζομαι όταν το έχω ανάγκη, ενυδατώνω σωστά τον οργανισμό μου, είμαι συνεπής στα ετήσια ιατρικά μου ραντεβού. Ταυτόχρονα, φροντίζω τη συναισθηματική μου υγεία και ακολουθώ μια στρατηγική διαχείρισης του άγχους που μπορεί να περιλαμβάνει πληθώρα πραγμάτων – ένα ραντεβού με την αγαπημένη μου φίλη, μια πρακτική γιόγκα, μια βόλτα στο βουνό, ένα βελονισμό, ένα αρωματικό τσάι ακούγοντας την αγαπημένη μου μουσική, ή ακόμα μια συνάντηση με τον ψυχοθεραπευτή μου.

Η διατήρηση της υγείας και της ευεξίας, απαιτεί όμως συνέπεια, υπομονή και επιμονή. Δε χρειάζεται να διαπραγματεύεσαι συνέχεια με τον εαυτό σου, να βρίσκεις δικαιολογίες, να κρύβεσαι πίσω από το πιεσμένο σου πρόγραμμα και την κακή ψυχολογία σου, απλώς καν’ το. Αν πραγματικά σε αγαπάς, μην αναβάλλεις άλλο. Αν δε σε αγαπάς αρκετά, ξεκίνα να σε φροντίζεις και θα ανακαλύψεις σύντομα, πόσο υπέροχος είσαι.

Η αυτοφροντίδα δεν είναι απλώς μια τυχαία καλή πράξη προς τον εαυτό, είναι ένα αδιαπραγμάτευτο εργαλείο στη  διαχείριση της υγείας μας συνολικά.

Photo by Artem Podrez on Pexels.com