Πώς να αποφύγεις τους τραυματισμούς στην πρακτική της Yoga.

Μέχρι σήμερα, σίγουρα έχεις ακούσει για τα πολλά οφέλη της πρακτικής της yoga. Συστηματική πρακτική μπορεί να τονώσει το σώμα, να βοηθήσει στην καταπολέμηση του άγχους, στην καλύτερη ποιότητα ύπνου, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης κ.α. Όμως, χωρίς την απαραίτητη προσοχή, μπορεί να υπάρξουν τραυματισμοί κατά τη διάρκεια της πρακτικής, σε περιοχές όπως: οι καρποί, η μέση, οι ώμοι, οι αγκώνες, τα γόνατα, οι μηριαίοι δικέφαλοι και ο αυχένας.

Παρακάτω μερικές απλές συμβουλές για μία μακροχρόνια πρακτική, χωρίς τραυματισμούς.

Ένα βήμα τη φορά. Προτίμησε τα αργά και σταθερά βήματα, ξεκίνα με ένα ιδιαίτερο μάθημα ή μία τάξη ήπιου επιπέδου, ώστε να δημιουργήσεις μία καλή βάση, πάνω στην οποία θα εξελιχθεί ομαλά η πρακτική σου.

Βεβαιώσου ότι ο δάσκαλός σου είναι επαρκώς καταρτισμένος. Πριν δεσμευτείς σε οποιαδήποτε σειρά μαθημάτων, διάβασε και ρώτησε για το δάσκαλό σου και σίγουρα έλα σε επαφή μαζί του. Ένα δοκιμαστικό μάθημα, σίγουρα βοηθά.

Μην υπερεκτιμάς τις δυνάμεις σου. Το λέω συχνά στους μαθητές μου, ακόμα και αν μπορεί να μπεις βαθιά σε μία θέση, αυτό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και ωφέλιμο. Προτιμώ οι μαθητές μου να κάνουν πρακτική στη ζώνη ασφάλειάς τους και όχι στα όριά τους. Μπορεί να νομίζεις ότι με αυτό τον τρόπο η εξέλιξη θα είναι αργή, στην πραγματικότητα όμως αυτό, που θα σε καθυστερήσει περισσότερο απ’ όλα, είναι ένας  ενδεχόμενος τραυματισμός.

Χρησιμοποίησε βοηθήματα και παραλλαγές των asana. Τουβλάκια, ιμάντας, καρέκλα, τοίχος, bolster, κουβέρτες μπορούν να κάνουν την πρακτική σου πολύ πιο άνετη και ασφαλή. Μη διστάσεις να ζητήσεις οδηγίες για τη χρήση τους και παραλλαγές των θέσεων από το δάσκαλό σου, οπότε το χρειάζεσαι.

Ενημέρωσε το δάσκαλό σου για οποιοδήποτε προϋπάρχον πρόβλημα υγείας. Μικρό, μεγάλο, δεν έχει σημασία, επίτρεψέ του να  αξιολογήσει εκείνος τη σημασία του. Χρειάζεται σιγά-σιγά να χτίσεις μία σχέση ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης με τον εκπαιδευτή σου.

Ο τρόπος με τον οποίο μπαίνουμε στη θέση και ο τρόπος με τον οποίο βγαίνουμε από αυτήν είναι πολύ σημαντικός και συνήθως οι τραυματισμοί, συμβαίνουν στις μεταβάσεις αυτές. Φρόντισε λοιπόν, να παραμένεις με την επίγνωση σου ενεργή τόσο κατά την παραμονή στη θέση, όσο και κατά την είσοδο και έξοδο από αυτή.

Άκου προσεκτικά τις οδηγίες ασφάλειας και ευθυγράμμισης.

Άκου το σώμα σου. Ίσως αυτό το tip να είναι το πιο δύσκολο από όλα στην εφαρμογή. Πολλοί από μας δεν έχουμε μάθει να επικοινωνούμε με το σώμα μας, και αυτό δεν θα συμβεί από τη μία μέρα στην άλλη. Χρειάζεται υπομονή και παρατήρηση. Χρειάζεται επίγνωση σε όλη τη διάρκεια της πρακτικής και αφύπνιση του ένστικτού μας. Δεν πρέπει να αισθάνεσαι πόνο στη διάρκεια της πρακτικής, παρά μόνο μυϊκή κόπωση. Αν αισθανθείς πόνο, βγες από τη θέση και ξεκουράσου. Better safe than sorry.

Μείνε για τη Savasana. Η δεκάλεπτη χαλάρωση στο τέλος του μαθήματος, είναι σημαντική για το σώμα, ιδιαίτερα για το νευρικό μας σύστημα, αλλά και για τον νου μας. Ειδικά τώρα με τα online μαθήματα μπορεί να μπεις στον πειρασμό, να κλείσεις την κάμερά σου και να τρέξεις να κάνεις τις δουλειές που σου απομένουν, στη διάρκεια της savasana. Μην το κάνεις, άρπαξε αυτή την ευκαιρία για ξεκούραση και ηρεμία, άσε σώμα και νου να απορροφήσουν τα οφέλη της πρακτικής, που προηγήθηκε.

Yoga στην εποχή του instagram

Μιλούσα τις προάλλες με μια πολύ αγαπημένη μαθήτριά μου και απόφοιτη εκπαιδευτικού 200 ωρών, η οποία αμφισβητούσε την αξία της ως ασκούμενη και ακόμα περισσότερο ως δασκάλα, καθώς η πρακτική της, παρ’όλο που ήταν σχεδόν καθημερινή, δεν της παρείχε φυσική ευχέρεια σε δύσκολες asana σαν αυτές που βλέπει σε φωτογραφίες στο instagram. Η αλήθεια είναι πως κι εγώ εντυπωσιάζομαι από τις φωτογραφίες αυτές, τα σχήματα που φτιάχνουν τα σμιλεμένα σώματα, μοιάζουν με έργα τέχνης, και κάθε επόμενη φωτογραφία που κοιτάς μοιάζει να ανταγωνίζεται στην περιπλοκότητα και την επιδεξιότητα, την προηγούμενη.

Η αλήθεια είναι όμως, πως κανείς δεν μπορεί να ζήσει για καιρό με αυτές τις ανταγωνιστικές επιταγές χωρίς να νιώσει εξάντληση, σύγχυση,  και απογοήτευση. Η συνεχής σύγκριση και αυτοκριτική και το κυνήγι των εξωτερικών προτύπων επιτυχίας είναι σίγουρο πως θα μας στερήσει από την αγνή χαρά που βιώσαμε στην yoga όταν πρωτογνωρίσαμε την πρακτική. Η χαρά που νιώθαμε κάθε φορά που μυρίζαμε την αίθουσα, ξεδιπλώναμε το στρωματάκι μας, διαλέγαμε προσεκτικά τη θέση μας, και έπειτα η πρακτική… κάθε αναπνοή και μια ανακάλυψη.

Χρειάζεται να κινηθούμε βαθύτερα, μακριά από τέλειες εικόνες και μη ρεαλιστικές προσδοκίες, καθώς στην πραγματικότητα η πρακτική της yoga απέχει πολύ από τον ανταγωνισμό για την πιο δύσκολη, πιο πολύπλοκη asana. Παρ’όλο που στο επίκεντρο της asana είναι το φυσικό σώμα, η asana αποτελει ένα εργαλείο αυτογνωσίας και πνευματικής αναζήτησης. Η asana αποτελεί μια πρόσκληση να είμαστε μέσα στο σώμα μέσω της βιωματικής εμπειρίας, των αισθήσεων και της παρατήρησης.

Κρυμμένη πίσω από κάθε σχήμα, κάθε οδηγία ευθυγράμμισης, κάθε μέτρημα αναπνοής, είναι μία προτροπή για προσοχή: πρώτα στο σχήμα, έπειτα στην επιρροή στο σώμα, στην αναπνοή, στην επιρροή στο νου και τέλος στο κομμάτι μας που παρατηρεί όλα τα προηγούμενα. Η ευθυγράμμιση στη yoga δεν είναι μια εξαντλητική λίστα λεπτομερειών προς την αναζήτηση της τελειότητας αλλά ένα κάλεσμα να στρέψουμε την προσοχή μας στο ποιοι είμαστε σε ολοένα και βαθύτερα επίπεδα της ύπαρξής μας. Τα σχήματα δεν είναι εκεί για να τροφοδοτούν αυτοκριτική ή ματαιοδοξία. Δεν χρειάζεται να είμαστε λεπτοί, δυνατοί ή να μοιάζουμε με μοντέλο περιοδικού για να μπορούμε να εστιάσουμε την προσοχή μας στην στάση, τη δράση της και την επιρροή που έχει στη συνειδητότητά μας. Δεν χρειάζεται να μπορούμε να μπούμε στην θέση του «σκορπιού» ή να στεκόμαστε για ώρα στο κατακόρυφο,  για να στρέψουμε την προσοχή μας εσωτερικά, προς την πηγή, προς το αέναα αμετάβλητο. Δεν χρειάζεται να είσαι τίποτε άλλο, πέρα από σένα για να ζήσεις τη yoga.

“An intelligent Trikonasana is the sign of an advanced student. Not whether you hold your ankles in Urdhva Dhanurasana. You could just have a place in your back that bends that way. Go to the Cirque Du Soleil, there’s lots of those guys in there! But to do Trikonasana well… where the legs are working, the pelvis is in its proper position, the chest is properly open, the spine is properly lengthened, the mind is quiet, the breathe is smooth, the gaze is relaxed, you can hold the pose for 25 breaths and come out feeling completely released… THAT’S an advanced student!”

Maty Ezraty

#yogaeveryday: ναι, αλλά πώς;

Το hashtag #yogaeveryday έχει σίγουρα κερδίσει την προσοχή στα social media και όχι άδικα. Τα οφέλη της καθημερινής πρακτικής της yoga είναι πραγματικά πολλά, αλλά μεταξύ δουλειάς, οικογένειας, κοινωνικής ζωής είναι δυνατόν να έχουμε μια βιώσιμη καθημερινή πρακτική; Σίγουρα ναι! Χρειάζεται όμως να είμαστε δημιουργικοί και να επεκτείνουμε την αντίληψή μας για την πρακτική με τρόπους που ίσως δεν έχουμε συνηθίσει.

Asana

Η πρακτική των asana αποτελεί τον πιο διαδεδομένο τρόπο πρακτικής της yoga. Αντιμετώπισε την πρακτική σου σαν ένα σύντροφο ζωής και όχι μια περιστασιακή σχέση, δούλεψε με υπομονή, επιμονή και σεβασμό και μην αφεθείς στο κυνήγι της πιο δύσκολης, πιο εντυπωσιακής asana, χάνοντας την ουσία της διαδρομής. Είναι χρήσιμο να αποκτήσεις βαθιά κατανόηση της ευθυγράμμισης και των λειτουργιών του σώματος, να χρησιμοποιείς τα βοηθήματα όταν τα χρειάζεσαι και να εξασκείσαι για όσο χρόνο αισθάνεσαι ότι ταιριάζει στην καθημερινότητά σου. Ακόμα και πέντε asana στην καρέκλα του γραφείου σου με συνειδητή αναπνοή και επίγνωση, ακολουθουμενες από λίγα λεπτά ξεκούρασης και ησυχίας μπορεί να είναι μια χαρά για πρακτική της ημέρας. Μη θέτεις ανέφικτους στόχους που μόνο απογοήτευση θα φέρουν και θα κλονίσουν την πίστη σου στην πρακτική. Ξεκίνα με μικρά και σταθερά βήματα.

Restorative yoga

H Restorative yoga είναι κατάλληλη τόσο για αρχάριους όσο και για ασκούμενους όλων των επιπέδων. Εξ’ορισμού η restorative yoga είναι μια πρακτική στην οποία μένουμε στην κάθε θέση περισσότερο χρόνο, χρησιμοποιώντας βοηθήματα όπως blocks, κουβέρτες, ιμάντες και bolsters. Παρ’όλο που και εδώ επίκεντρο μοιάζει η asana, η restorative yoga είναι μια πρακτική βαθιάς χαλαρωσης και φροντίδας τόσο του σώματος όσο και του νου και το μόνο που απαιτείται από τον ασκούμενο είναι η διατήρηση της επίγνωσης στην αναπνοή και η παρατήρηση των σκέψεων και συναισθημάτων που αναδύονται.

Pranayama

Μην ξεχνάς της σημασία της αναπνοής στην πρακτική. Αναπνέουμε όλη μέρα αλλά αναπνέουμε σωστά; Βάλε την pranayama (τεχνικες ελέγχου της αναπνοής με στόχο τη διεύρυνση της ζωτικής ενέργειας – prana) στην καθημερινή σου πρακτική, μετά το πρωινό ξύπνημα, πριν ή μετά την πρακτική των asana, ή ίσως μια κατευναστική πρακτική πριν τον ύπνο. Ο έλεγχος της αναπνοής εχει άμεση επιρροή στην νοητική μας κατάσταση και στη διαχείριση της ενέργειας μας. Ζήτα καθοδήγηση από το δάσκαλό σου για το ποιες πρακτικές είναι καλύτερο να χρησιμοποιείς και πότε.

Διαλογισμός

Αν δεν έχεις βρεθεί ποτέ σε μία τάξη διαλογισμού, νομίζω είναι πραγματικά η ώρα να δοκιμάσεις. Ο τρόπος που ζουμε και το περιβάλλον μας το τόσο τοξικό, μας αναγκάζει συχνά να αντιδρούμε παρά να λειτουργούμε με επίγνωση, ο διαλογισμός πραγματικά μπορεί να αποτελέσει ένα εργαλείο το οποίο σε πρώτη ανάγνωση, θα έχει τεράστια οφέλη στην καθημερινότητά σου καθώς θα σε βοηθήσει να διαχειριστείς το αγχος και να λειτουργείς με μεγαλύτερη νηφαλιότητα και ψυχραιμία. Μέσω του διαλογισμού ο ασκούμενος, διευρύνει την συνειδητότητά του και έρχεται σε επαφή με την πραγματική του φύση. Μια απλή τεχνική είναι να καθήσεις σε μία άνετη θέση, με τη σπονδυλική σου στήλη μακριά και κάθετη στη γη και να ακολουθείς με την επίγνωσή σου την κίνηση της αναπνοής. Βέβαια, η καθοδήγηση ενός έμπειρου δασκάλου είναι πολύτιμη για κάτι τόσο ιδιαίτερο όπως ο διαλογισμός.

Yoga Nidra

Yoga nidra ή αλλιώς ο γιογκικός ύπνος είναι μια κατάσταση κατά την οποία το φυσικό σώμα είναι εντελώς χαλαρό και ο ασκούμενος αποκτά με μεθοδικό τρόπο βαθιά επίγνωση της εσωτερικής του κατάστασης ακολουθώντας λεκτικές οδηγίες από το δάσκαλο. Κατα τη διάρκεια της πρακτικής, συμβαίνει απόσυρση των αισθήσεων (pratyahara) από τα εξωτερικά ερεθίσματα και εσωτερίκευση της προσοχής. Τα οφέλη της πρακτικής αυτής πολλά και διαφορετικά: βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, βελτίωση της ικανότητας συγκέντρωσης και της μνήμης, βοηθά στη μείωση του χρόνιου πόνου και δρά θεραπευτικά σε νου και ψυχή με την προυπόθεση ότι ο καθοδηγητής έχει γνώση και εμπειρία της πρακτικής.

Μελέτη

Είμαστε πολύ τυχεροί σήμερα, καθώς υπάρχει μια πληθώρα διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετική με τη Yoga. Μπορείς ανάλογα με το πεδίο του ενδιαφέροντός σου να διαλέξεις βιβλία που αφορούν στα ιερά κείμενα της yoga, στις θεραπευτικές ιδιότητες της πρακτικής, στην φυσική αλλά και ενεργειακή ανατομία, στη γιογκική διατροφή και ένα πλήθος άλλων τίτλων. Προσωπικά, απολαμβάνω να μελετώ συστηματικά για κάποιο διάστημα, μια συγκεκριμένη θεματική. Με τον τρόπο αυτό νιώθω ότι προσεγγίζω το θέμα πιο σφαιρικά και αφομοιώνω την πληροφορία καλύτερα.

Karma yoga

Σύμφωνα με τον Lord Krishna στην Bhagavad Gita, η Karma yoga είναι πνευματική πρακτική: η δράση με στόχο το όφελος των άλλων. Μέσω της karma yoga εξασκούμαστε στην καλοσύνη και τη συμπόνοια, χωρίς την προσδοκία ανταλλάγματος, βάζουμε στην άκρη τον εγωισμό και προσφέρουμε την υπηρεσία μας, κάνοντας το κόσμο μας ένα πιο όμορφο μέρος. Karma yoga είναι η yoga περα από τις όμορφες κινήσεις και τα εντυπωσιακά σχήματα του σώματος, η yoga πέρα από το στρωματάκι.

Μπορούμε λοιπον, να κάνουμε πρακτική yoga κάθε μέρα, αλλά είναι ιδιαίτερα απελευθερωτικό να ξεφύγουμε από την θεώρηση πως yoga=asana. Ακουσε τις φυσικές σου ανάγκες, διαμόρφωσε την πρακτική σου σύμφωνα με το πρόγραμμα σου και παίξε με τους συνδυασμούς που σου ταιριάζουν. Οι επιλογές πολλές, καθώς η συγκεκριμένη παράδοση είναι τόσο πλούσια. Διάλεξε κάτι από τα παραπάνω κάθε μέρα και δες την καθημερινότητά σου να μεταμορφώνεται και την ποιότητα της ζωής σου να βελτιώνεται. Θυμίσου, η πρακτική μας είναι καταφύγιο και αγάπη.