Yoga και χρόνιος πόνος

Ο σωματικός πόνος δεν μου είναι κάτι ξένο, το 2003 διαγνώστηκα με αυτοάνοση αρθρίτιδα, και από τότε ξεκίνησε ένα ταξίδι εξάρσεων και υφέσεων φυσικού, συναισθηματικού και νοητικού πόνου. Από το γυμνάσιο ήδη ξεκίνησαν τα πρώτα προβλήματα με τη σπονδυλική μου στήλη. Ο χρόνιος πόνος ανακαλύπτω σιγά σιγά, δεν είναι απλώς ένα σύμπτωμα, γίνεται ο ίδιος αρρώστια, πάθηση, και συχνά η εξέλιξη της πάθησης αυτής δεν είναι αντίστοιχη των πραγματικών φυσικών αίτιων.

Ο χρόνιος πόνος είναι αυτός που διαρκεί πάνω από τρεις μήνες ή αλλιώς είναι εκείνος που επιμένει ένα μήνα πέρα από τη συνηθισμένη πορεία μιας οξείας νόσου ή ενός λογικού χρόνου που απαιτείται για την επούλωση ενός τραύματος. Εμφανίζεται σε χρόνιες παθολογικές καταστάσεις και συχνά υποτροπιάζει. Ο χρόνιος πόνος συνοδεύεται από διέγερση νευρικού συστήματος και την υπερευαισθητοποίηση του, από κόπωση, άγχος, αϋπνία και πολλές φορές κατάθλιψη και απομόνωση από το κοινωνικό περιβάλλον. Η θεραπευτική προσέγγιση για το χρόνιο πόνο οφείλει να είναι πολυπαραγοντική και η yoga μπορεί να βοηθήσει σε πολλά επίπεδα.

Υπάρχει ήδη μία σειρά επιστημονικών άρθρων (κάποια από αυτά αναφέρονται στη βιβλιογραφία παρακάτω) που ενισχύουν την αντίληψη ότι η yoga βοηθάει με την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου Η διάταση και η ενδυνάμωση του μυϊκού μας συστήματος μέσα από την asana, βοηθούν αφενός στην κινητικότητα και λειτουργικότητα του σώματος και αφετέρου στην υποστήριξη του σκελετικού μας συστήματος. Η πρακτική των asanas, ξυπνά την καλή μας διάθεση και μειώνει το άγχος, η εξάσκησή τους δε σε ομαδικό μάθημα, μας θέτει κοινωνικά ενεργούς και μας βοηθά να δημιουργήσουμε κύκλους αλληλεγγύης και συμπόνοιας.

Η yoga βέβαια, δεν είναι μόνο η σωματική κίνηση, αλλά και αναπνοή και χαλάρωση και διαλογισμός και φιλοσοφία.

Με τον ίδιο τρόπο που ο ρυθμός και η ποιότητα της αναπνοής μας επηρεάζεται από το πώς αισθανόμαστε έτσι και ο ήρεμος, αργός και σταθερός τρόπος αναπνοής επηρεάζει το πώς αισθανόμαστε και την αντίληψη που έχουμε για τον πόνο. Η ήρεμη, σταθερή αναπνοή χαλαρώνει τους περισσότερους σκελετικούς μύες, επηρεάζει το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και αποτρέπει την υπερδιέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος που συμβαίνει με τον χρόνιο πόνο.

Συνολικά η διαδικασία της καθοδηγούμενης χαλάρωσης και του διαλογισμού μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική, καθώς μας βοήθα να απομακρύνουμε σωματικές εντάσεις, να αποσυρθούμε από το αισθητηριακό μας περιβάλλον και να κατευθύνουμε την εστίασή μας μακριά από τον πόνο.

Συμφωνα με έρευνες, ασθενείς με χρόνιο πόνο ωφελούνται από τη yoga καθώς η πρακτική τους βοηθά να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους απέναντι σε αυτόν, να μεταμορφώσουν τη σχέση τους με το πονεμένο τους σώμα και να το αποδεχτούν. Στη δική μου περίπτωση η yoga ήρθε να προσθέσει και κάτι ακόμα. Η πρακτική, η διδασκαλία, η μελέτη αλλά και η συναναστροφή με όμορφους ανθρώπους, μου προσέφερε νηφαλιότητα και την επιλογή της αποταύτισης. Με βοηθά να θέσω τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση. Με βοηθά να διαχωρίζω τον πόνο από το βάσανο που γίνεται σύννεφο και σκιάζει τη ζωή σου όλη. Με βοηθά να μην ταυτίζομαι με τον πόνο, να μην τον αφήνω να υπαγορεύει τη ζωή μου.

Δεν είναι όλες οι μέρες ίδιες. Κάποιες φορές ο πόνος μπορεί να μοιάζει με κατάρα, κάποιες άλλες όμως με ευλογία, καθώς σε βοηθά να καλλιεργήσεις τη συμπόνοια και την ενσυναίσθηση, την κατανόηση και την υπομονή.

Ξερω ότι δεν είμαι μόνη μου σ’αυτό.

Photo by Elina Fairytale on Pexels.com

Evans, S, Subramanian, S, Sternlieb, B. Yoga as treatment for chronic pain conditions: A literature review. International Journal on Disability and Human Development. 2008;7(1): 25-32.

Nandini Vallath, “Perspectives on Yoga Inputs in the Management of Chronic Pain”, Indian J Palliat Care. 2010 Jan-Apr 2010; 16(1): 1–7.

Yvonne Tul ,Anita Unruh,Bruce D. Dick, “Yoga for chronic pain management: a qualitative exploration”, Scandinavian Journal of Caring Sciences, Scand J Caring Sci; 2011; 25; 435–443

Πώς να αποφύγεις τους τραυματισμούς στην πρακτική της Yoga.

Μέχρι σήμερα, σίγουρα έχεις ακούσει για τα πολλά οφέλη της πρακτικής της yoga. Συστηματική πρακτική μπορεί να τονώσει το σώμα, να βοηθήσει στην καταπολέμηση του άγχους, στην καλύτερη ποιότητα ύπνου, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης κ.α. Όμως, χωρίς την απαραίτητη προσοχή, μπορεί να υπάρξουν τραυματισμοί κατά τη διάρκεια της πρακτικής, σε περιοχές όπως: οι καρποί, η μέση, οι ώμοι, οι αγκώνες, τα γόνατα, οι μηριαίοι δικέφαλοι και ο αυχένας.

Παρακάτω μερικές απλές συμβουλές για μία μακροχρόνια πρακτική, χωρίς τραυματισμούς.

Ένα βήμα τη φορά. Προτίμησε τα αργά και σταθερά βήματα, ξεκίνα με ένα ιδιαίτερο μάθημα ή μία τάξη ήπιου επιπέδου, ώστε να δημιουργήσεις μία καλή βάση, πάνω στην οποία θα εξελιχθεί ομαλά η πρακτική σου.

Βεβαιώσου ότι ο δάσκαλός σου είναι επαρκώς καταρτισμένος. Πριν δεσμευτείς σε οποιαδήποτε σειρά μαθημάτων, διάβασε και ρώτησε για το δάσκαλό σου και σίγουρα έλα σε επαφή μαζί του. Ένα δοκιμαστικό μάθημα, σίγουρα βοηθά.

Μην υπερεκτιμάς τις δυνάμεις σου. Το λέω συχνά στους μαθητές μου, ακόμα και αν μπορεί να μπεις βαθιά σε μία θέση, αυτό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και ωφέλιμο. Προτιμώ οι μαθητές μου να κάνουν πρακτική στη ζώνη ασφάλειάς τους και όχι στα όριά τους. Μπορεί να νομίζεις ότι με αυτό τον τρόπο η εξέλιξη θα είναι αργή, στην πραγματικότητα όμως αυτό, που θα σε καθυστερήσει περισσότερο απ’ όλα, είναι ένας  ενδεχόμενος τραυματισμός.

Χρησιμοποίησε βοηθήματα και παραλλαγές των asana. Τουβλάκια, ιμάντας, καρέκλα, τοίχος, bolster, κουβέρτες μπορούν να κάνουν την πρακτική σου πολύ πιο άνετη και ασφαλή. Μη διστάσεις να ζητήσεις οδηγίες για τη χρήση τους και παραλλαγές των θέσεων από το δάσκαλό σου, οπότε το χρειάζεσαι.

Ενημέρωσε το δάσκαλό σου για οποιοδήποτε προϋπάρχον πρόβλημα υγείας. Μικρό, μεγάλο, δεν έχει σημασία, επίτρεψέ του να  αξιολογήσει εκείνος τη σημασία του. Χρειάζεται σιγά-σιγά να χτίσεις μία σχέση ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης με τον εκπαιδευτή σου.

Ο τρόπος με τον οποίο μπαίνουμε στη θέση και ο τρόπος με τον οποίο βγαίνουμε από αυτήν είναι πολύ σημαντικός και συνήθως οι τραυματισμοί, συμβαίνουν στις μεταβάσεις αυτές. Φρόντισε λοιπόν, να παραμένεις με την επίγνωση σου ενεργή τόσο κατά την παραμονή στη θέση, όσο και κατά την είσοδο και έξοδο από αυτή.

Άκου προσεκτικά τις οδηγίες ασφάλειας και ευθυγράμμισης.

Άκου το σώμα σου. Ίσως αυτό το tip να είναι το πιο δύσκολο από όλα στην εφαρμογή. Πολλοί από μας δεν έχουμε μάθει να επικοινωνούμε με το σώμα μας, και αυτό δεν θα συμβεί από τη μία μέρα στην άλλη. Χρειάζεται υπομονή και παρατήρηση. Χρειάζεται επίγνωση σε όλη τη διάρκεια της πρακτικής και αφύπνιση του ένστικτού μας. Δεν πρέπει να αισθάνεσαι πόνο στη διάρκεια της πρακτικής, παρά μόνο μυϊκή κόπωση. Αν αισθανθείς πόνο, βγες από τη θέση και ξεκουράσου. Better safe than sorry.

Μείνε για τη Savasana. Η δεκάλεπτη χαλάρωση στο τέλος του μαθήματος, είναι σημαντική για το σώμα, ιδιαίτερα για το νευρικό μας σύστημα, αλλά και για τον νου μας. Ειδικά τώρα με τα online μαθήματα μπορεί να μπεις στον πειρασμό, να κλείσεις την κάμερά σου και να τρέξεις να κάνεις τις δουλειές που σου απομένουν, στη διάρκεια της savasana. Μην το κάνεις, άρπαξε αυτή την ευκαιρία για ξεκούραση και ηρεμία, άσε σώμα και νου να απορροφήσουν τα οφέλη της πρακτικής, που προηγήθηκε.

Εμμηνόπαυση, μια ολιστική προσέγγιση

Η εμμηνόπαυση αναφέρεται συχνά ως «Η χρυσή εποχή» της γυναικείας φύσης, η εποχή της συναισθηματικής ασφάλειας, της αυτοπεποίθησης και σημαντικότερο απ’ όλα της απενεχοποίησης. Λειτουργεί όμως για όλες τις γυναίκες έτσι; Σίγουρα, όχι. Μικρές αλλαγές στη ρουτίνα και στη διατροφή μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα της ζωής μας την εποχή αυτή.

Σύμφωνα με την Ayurveda, την επιστήμη της ζωής, η εμμηνόπαυση είναι η μετάβαση στην εποχή του Vata Dosha. Αυτό μπορεί να σημαίνει α. αποδυνάμωση της πεπτικής φλόγας “Agni”, και κατά συνέπεια δυσκολία στην πέψη και απορρόφηση θρεπτικών συστατικών ,  β. οστεοπόρωση, γ. ξηρασία του δέρματος και του κόλπου, δ. έλλειψη συγκέντρωσης και απώλεια μνήμης. Σίγουρα βέβαια, η διαταραχή της ορμονικής ισορροπίας που συμβαίνει στο διάστημα αυτό, μπορεί να εκδηλώνεται με ποικίλα συμπτώματα ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία, την τρέχουσα φυσική, συναισθηματική και νοητική μας κατάσταση.

Μικρές αλλαγές στη διατροφή μπορούν να έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα. Διατροφή πλούσια σε φυτοοιστρογόνα (τόφου, σόγια -βιολογική μη μεταλλαγμένη και με προσοχή για όσες πάσχουν από υποθυρεοειδισμό), ξηρούς καρπούς (αφού τους έχουμε μουλιάσει στο νερό), δημητριακά ολικής άλεσης, καλά λιπαρά και σκούρα πράσινα λαχανικά απαραίτητα για τη θρέψη και αποτοξίνωση του οργανισμού. Προτιμάμε το φαγητό μας ζεστό και αποφεύγουμε όσο το δυνατόν την ωμοφαγία, εμπλουτίζουμε και δίνουμε γεύση στα πιάτα μας, χρησιμοποιώντας μπαχαρικά που βοηθούν την πέψη όπως κύμινο, κόλιανδρος, κρόκος, κουρκουμάς και μάραθος. Σημαντική η κατανάλωση ψαριών πλούσιων σε Ω3 λιπαρά οξέα, η μείωση του κόκκινου κρέατος και η συχνή ενυδάτωση του σώματός μας με μπόλικο νερό. Τip: λίγο τριμμένο τζίντζερ με λεμόνι και λίγο αλάτι πριν και μετά το φαγητό βοηθά στην ενδυνάμωση της πεπτικής μας ικανότητας.

Μικρές καλές συνήθειες που μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας είναι η πρακτική της γιόγκα, με έμφαση στη γείωση, την ισορροπία, τη σταθερότητα, την ενδυνάμωση και την ενίσχυση της πεπτικής φλόγας. Όρθιες θέσεις και ισορροπίες, πρόσθιες κάμψεις του κορμού και στροφές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση της καθημερινής μας πρακτικής.  Tip: για τις εξάψεις που συχνά ταλαιπωρούν τις γυναίκες στη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, οι sitali  και  sitkari αναπνευστικές τεχνικές μπορούν να βοηθήσουν πολύ.

Τέλος, ας μην υποτιμάμε τις ευεργετικές ιδιότητες ενός καλού ύπνου, ας βρίσκουμε χρόνο για ξεκούραση και ησυχία στη διάρκεια της ημέρας, για ένα ζεστό μπάνιο και μασάζ με θρεπτικά έλαια.

Τιμάμε τη μετάβαση αυτή με τη χάρη και την κομψότητα που της αρμόζει. Συγχωρώ και αγαπώ τον εαυτό μου, πατάω γερά στα πόδια μου, απομακρύνω ενοχές, γίνομαι ξανά δημιουργική.

Χρήσιμα link

https://www.ayush.com/an-ayurvedic-perspective-on-menopause

https://mpoweredwomen.net/wellbeing/ayurveda-and-menopause-can-it-help/

https://www.banyanbotanicals.com/info/ayurvedic-living/living-ayurveda/health-guides/menopause-guide/

Η ομορφιά της σιωπής

Στη σιωπή έχουμε τη δυνατότητα να ακούσουμε τον εαυτό μας, τους άλλους, μέσω της σιωπής μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με τη θεϊκή μας υπόσταση. Είναι στη σιωπή που απαντήσεις, θεραπεία και δημιουργικότητα αποκαλύπτονται. Είναι η σιωπή που μας βοηθά να κατανοήσουμε ποιοι πραγματικά είμαστε και ποια η θέση μας στο τεράστιο παζλ της δημιουργίας. Η Μητέρα Τερέζα είχε πει «Κοίτα πως η φύση, τα δέντρα, τα λουλούδια μεγαλώνουν στη σιωπή… κοίτα τα αστέρια, το φεγγάρι και τον ήλιο πως ταξιδεύουν στη σιωπή. Χρειαζόμαστε ησυχία για να έρθουμε σε επαφή με την ψυχή».

Σήμερα περισσότερο από ποτέ έχουμε ανάγκη την ησυχία, καθώς από την ώρα που ξυπνάμε μέχρι την ώρα που θα κοιμηθούμε βομβαρδιζόμαστε με θόρυβο, οι ήχοι της πόλης, οι φωνές των ανθρώπων, οι ήχοι από τις συσκευές. Αλλά και εμείς επιθυμούμε συνεχώς να μιλάμε, με την ψευδαίσθηση ότι επικοινωνούμε. Έχουμε τόσο συνηθίσει να βρισκόμαστε υπό την επιρροή της φασαρίας που η σιωπή μας προκαλεί αμηχανία ή ακόμα χειρότερα ταυτίζεται με την απομόνωση, τη μοναξιά και την ανία.

Η σιωπή ενισχύει το Τejas, την εσωτερική μας ακτινοβολία, και στην παράδοση της Yoga αυτό σημαίνει όξυνση της αντιληπτικής μας ικανότητας, της ορθής διάκρισης, διεύρυνση της δημιουργικότητας και της εσωτερικής δύναμης. Ο δάσκαλός μου, μας συστήνει την εξής πρακτική: Να μιλάς μόνο όταν αυτό που έχεις να πεις 1) είναι αλήθεια, 2) είναι ευγενικό, 3) είναι ο κατάλληλος χρόνος να ειπωθεί και 4) είναι απαραίτητο να ειπωθεί.

Και ο εσωτερικός θόρυβος; Οι σκέψεις, οι αγωνίες, οι επιθυμίες, οι φόβοι, οι ελπίδες. Όποιος έχει δοκιμάσει να διαλογιστεί έστω και μια φορά, θα ανακαλύψει πως τη μεγαλύτερη φασαρία την κάνει ο νους, πως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η εσωτερική ησυχία και ειρήνη. Εδώ είναι η ουσία της πρακτικής της Yoga, στην ησυχία του νου, για αυτό και η asana, η pranayama, οι τεχνικές χαλάρωσης και διαλογισμού, για να προετοιμαστούμε σωματικά, ενεργειακά, νοητικά και πνευματικά, γι αυτή την άχρονη, αδιατάρακτη, βαθιά θεραπευτική σιωπή.

Άδραξε τις ευκαιρίες που σου δίνονται για ησυχία, ένας περίπατος στη φύση, λίγος χρόνος σιωπής μπροστά στο τζάκι, η ησυχία της αυγής, ένα όμορφο γεύμα, ένα ζεστό μπάνιο, η παρατήρηση των αστεριών και της σελήνης, ένας διαλογισμός.

 “External silence can be the doorway to inner silence.” Ram Dass

Photo by Rok Romih on Pexels.com

Yoga και μινιμαλισμός

Η ενασχόληση μου με το μινιμαλισμό σαν τρόπο ζωής μετράει ήδη κάποια χρόνια και δε θυμάμαι αν η ιδέα προϋπήρχε της ενασχόλησης μου με τη yoga ή ήρθε σαν φυσικό επακόλουθο αυτής. Σε ένα κόσμο που η αξία του ανθρώπου συχνά μετριέται, με τον αριθμό των επιτευγμάτων, της κοινωνικοοικονομικής θέσης και των υλικών αγαθών που έχει στην κατοχή του, η παράδοση της yoga έρχεται σαν φρέσκια πνοή ανακούφισης και απελευθέρωσης.
Η πρακτική μας βασίζεται στην εσωτερική εμπειρία και τη σύνδεση με την πιο αγνή μορφή του εαυτού. Στην πρακτική της yoga είσαι πάντα αρκετός, πλήρης.
Δεν χρειάζεσαι τίποτα σχεδόν για να ξεκινήσεις την πρακτική, δεν χρειάζεται εξοπλισμός ή ιδιαίτερα ρούχα, πολλές φορές ούτε καν το στρωματάκι. Το μόνο που χρειάζεσαι είναι το σώμα σου, η πρόθεση σου για θεραπεία και σύνδεση. Ό,τι χρειαζόμαστε, το έχουμε ήδη, το γνωρίζουμε ήδη και το ανακαλούμε με την επίγνωσή μας.
Η Yoga διατηρεί το σώμα μας δυνατό και το νου ήρεμο και εστιασμένο, μας προτρέπει να στρέψουμε το βλέμμα προς τα μέσα και να αποστασιοποιηθούμε από τις εξωτερικές αποσπάσεις, μας ενθαρρύνει να εστιάσουμε στα πιο σημαντικά, να φροντίσουμε το σώμα μας, να απλοποιήσουμε τη διατροφή μας και να τη συνδέσουμε με τους κύκλους της φύσης, να αναπνεύσουμε αργά και σταθερά, να παρατηρήσουμε το τώρα και να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που είμαστε κάθε στιγμή. Η πρακτική μας προσκαλεί να εξασκηθούμε στη μη προσκόλληση, στο πως να απολαύσουμε τη ζωή και ότι μας φέρει χωρίς προσδοκία κα αγωνία.
Δε χρειαζόμαστε πολλά, έχουμε ήδη αρκετά, αυτό που χρειάζεται είναι να δημιουργήσουμε τον χώρο και τον χρόνο για αυτά που είναι σημαντικά, χρόνο για επαφή με τη φύση και τον άνθρωπο, χρόνο για μάθηση και δημιουργία, χρόνο για πρακτική και αυτοφροντίδα. Μπορούμε να απελευθερωθούμε από το βάρος των συνεχών προσδοκιών, των αλλεπάλληλων στόχων, της συσσώρευσης υλικών. Να εκτιμήσουμε όσα έχουμε, να απαλλαγούμε από τα περιττά και να εστιάσουμε σε αυτά που πραγματικά δίνουν αξία στη ζωή μας. Less is more.
Σας φιλώ!

Winter magic

Δεν αγάπησα ποτέ το χειμώνα, όσο ήμουν παιδί ζούσα για τη μέρα που θα βούταγα τα πόδια μου ξανά στη θάλασσα και θα ένιωθα το ζεστό ήλιο στο δέρμα μου. Μεγαλώνοντας εκτίμησα περισσότερο τις διαφορετικές ποιότητες του, την ηρεμία και την ακινησία της φύσης αλλά και την δημιουργική εσωστρέφεια που ευνοείται από την εποχή.

Για την Ayurveda ο χειμώνας είναι η εποχή του Κapha Dosha, και ακόμα και αν ο χειμώνας που διανύουμε είναι ελαφρύς τόσο το σώμα όσο και η διάθεσή μας επηρεάζονται από την εποχή αλλά και τις ιδιαίτερες μέρες που ζούμε, και η προσαρμοστικότητά μας στις αλλαγές θα κρίνει εν τέλει και την ποιότητα της ζωής μας.

✳️ Η διατροφή είναι πάντα εξαιρετικό εργαλείο για την καλή μας υγεία και τώρα το χειμώνα μπορούμε να στραφούμε σε ζεστά και πικάντικα πιάτα, όπως ζεστές σούπες και όσπρια, μαγειρεμένα λαχανικά, λαδερά της εποχής, αυγά, αλλά και να χρησιμοποιούμε πιο γενναιόδωρα κανέλα, σκόρδο, τζίντζερ, μαύρο πιπέρι, κόκκινη πιπεριά αλλά και όποιο μπαχαρικό ταιριάζει στη γεύση μας. Αν μπορούμε αποφεύγουμε τις πολλές ωμές σαλάτες και τα βαριά γαλακτοκομικά και φροντίζουμε να προσθέσουμε φρούτα της εποχής στη διατροφή μας (πάντα με μέτρο).

✳️ Δεν παραλείπουμε το νερό μας και το πίνουμε κατά προτίμηση χλιαρό.

✳️ Πίνουμε μια κούπα golden tea αντί για τον απογευματινό μας καφέ- ζεστή απόλαυση με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες (η συνταγή που συνήθως χρησιμοποιώ είναι 1 κούπα γάλα – όποιο γάλα θες, 1κ.γ. κουρκουμά, ½ κ.γ. κανέλα, ½ κ.γ. τζίντζερ και μια πρέζα πιπέρι μαύρο).

✳️ Η πρακτική της γιόγκα αυτή την εποχή, μπορεί να είναι λίγο πιο δυναμική και ίσως να περιλαμβάνει ήπια ροή, αυξάνοντας τη φωτιά, δίχως να μας εξαντλεί αλλά αντίθετα να ενεργοποιεί τη διαδικασία αποτοξίνωσης του φυσικού σώματος και να βοηθά στην καλή μας διάθεση. Σε συνδυασμό με τα παραπάνω, pranayama με μέγιστα οφέλη την περίοδο του χειμώνα μπορεί να είναι πρακτικές όπως kapalbhati, bhastrika αλλά και η πρακτική της Agni Sara kriya.


✳️ Βοηθητικές σίγουρα είναι και μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως το να κοιμόμαστε λίγο πιο νωρίς, ιδανικά κοντά στις 10 το βράδυ, να κρατάμε το σώμα μας ζεστό, να φοράμε χρωματιστά ρούχα, να απολαμβάνουμε ζεστά μπάνια και μασάζ με ελαφριά λάδια, να ρουφάμε όσο πιο πολύ ήλιο μπορούμε, να διαβάζουμε, να ασχολούμαστε με δραστηριότητες που διεγείρουν το πνεύμα και να περνάμε χρόνο με τους αγαπημένους μας.

Τελικά…η άνοιξη είναι ήδη κοντά😉
Φιλώ σας

Shraddha

According to Vyasa, shraddha is the joy that accompanies a practice. It is more than faith – its is the thrill of realizing that we are fortunate to have a practice that helps restore the pristine nature of our mind, takes us inward, and gives us a vision of life purpose. “The secret of the Yoga Sutra, Samadhi Pada”, P.R.Tigunait